🚦 Verkeersregels en borden
Dit onderwerp hoort bij de examenstof voor het theorie-examen Taxi vakbekwaamheid theorie (TVT). Hieronder staan de toetstermen, de regels die je moet kennen en een paar voorbeeldvragen.
Toetstermen in dit onderwerp
- 2.2 Verkeersregels en borden
De regels
Rechts gaat voor
Op een gelijkwaardig kruispunt (geen borden, geen haaientanden): verkeer van RECHTS gaat voor.
Zo onthoud je het: Stel je voor: je rechterhand houdt altijd een onzichtbaar bordje 'IK EERST' vast. Op een kaal kruispunt zonder borden strekt de auto rechts van jou dat bordje uit — jij trapt op de rem en laat 'm hoffelijk voorgaan.
Let op: Deze regel geldt NIET voor de tram: een tram gaat vrijwel altijd voor, ook als hij van links komt. En let op: 'rechts' geldt alleen op een écht gelijkwaardig kruispunt zonder borden of wegmarkering.
Bron: RVV 1990 art. 15
Voorrangsweg
Rijd je op een voorrangsweg (te herkennen aan het gele ruit-vormige bord met witte rand): dan heb jij voorrang op al het kruisende verkeer.
Zo onthoud je het: Het gele ruitje met witte rand is jouw gouden VIP-pas. Zolang die diamant naast de weg schittert, rol jij als een koning door elk kruispunt en buigt al het zijverkeer voor jou.
Let op: Val niet in slaap achter je VIP-pas: een voorrangsvoertuig met zwaailicht én sirene gaat alsnog vóór jou. En het bord met een dwarsstreep erdóór betekent dat je voorrangsweg juist EINDIGT.
Bron: RVV 1990 art. 15; bord B1
Haaientanden
Zie je haaientanden op het wegdek (rij witte driehoekjes met de punt naar jou) of een omgekeerd driehoek-bord (punt naar beneden): dan moet JIJ voorrang verlenen.
Zo onthoud je het: De witte driehoekjes zijn scherpe haaientanden die naar jóuw wielen happen. Rijd je door zonder te kijken, dan bijt de haai toe — dus rem af, kijk en laat de ander eerst gaan.
Let op: Let op: haaientanden betekenen voorrang verlenen, maar je hoeft NIET verplicht helemaal stil te staan (dat is alleen bij het STOP-bord). Loopt er niemand of niets aan, dan mag je gewoon doorrijden.
Bron: RVV 1990 art. 15; bord B6
Het stopbord
Bij een STOP-bord (rood achthoekig bord met 'STOP'): sta altijd volledig stil vóór de streep, en verleen daarna voorrang.
Zo onthoud je het: Het rode achthoekige bord is een politieagent met opgeheven hand: 'HALT!' Je wielen moeten écht tot nul, een seconde bevriezen — pas als hij knikt, mag je verder kijken en gaan.
Let op: De grootste valkuil: langzaam 'rollen' zonder echt stil te staan is een fout — ook als de weg leeg is, moeten je wielen volledig tot stilstand komen. Anders kun je zakken voor je examen.
Bron: RVV 1990 art. 15, 62; bord B7
Op de rotonde
Op de meeste rotondes: verkeer dat al op de rotonde rijdt gaat voor. Jij wacht bij het oprijden en voegt pas in als het vrij is.
Zo onthoud je het: De rotonde is een draaimolen die al ronddraait. Je springt er niet zomaar op — je wacht netjes tot er een gaatje in de carrousel is, en pas dan stap je soepel mee in de draaiing.
Let op: Trap in de valkuil niet: op sómmige rotondes (vaak binnen de bebouwde kom) heeft het fietspad rondom juist voorrang — kijk altijd naar de haaientanden om te zien wie moet wachten. En vergeet je richtingaanwijzer bij het verlaten niet.
Bron: RVV 1990 art. 15; bord D1
De tram
Een tram gaat bijna altijd voor — óók als hij van links komt. De regel 'voorrang van rechts' geldt niet voor de tram.
Zo onthoud je het: De tram is een gigantische, koppige olifant op stalen rails: hij kan niet uitwijken en niet snel stoppen. Of hij nu van links of rechts komt, jij bent de muis die opzij springt — nooit andersom.
Let op: Jij gaat alleen vóór de tram als de tram zelf haaientanden of een ander voorrangsbord tegen zich heeft, of als verkeerslichten het regelen en de tram moet wachten. Kijk ook bij groen licht altijd naar links én rechts langs de rails.
Bron: RVV 1990 art. 15, 18
Voorrangsvoertuigen
Een voorrangsvoertuig met zwaailicht én sirene (ambulance, politie, brandweer): altijd ruim baan geven, veilig uitwijken en zo nodig stoppen.
Zo onthoud je het: Blauw zwaailicht plus loeiende sirene: dat is iemand die op dit moment vecht voor een mensenleven. Je hart zegt meteen 'opzij!' — je stuurt rustig naar rechts en maakt een brede gang vrij als een rode loper.
Let op: Onthoud goed: alleen zwaailicht zónder sirene (bijvoorbeeld op de vluchtstrook) betekent NIET dat je voorrang moet geven. En let op de omgekeerde val: een voorrangsvoertuig mag zélf door rood rijden, dus verwacht ze altijd, ook bij jouw groen.
Bron: RVV 1990 art. 50
Bus bij de halte, binnen de kom
Binnen de bebouwde kom: een lijnbus die richting aangeeft om van een halte weg te rijden, laat je voorgaan.
Zo onthoud je het: Binnen de kom is de zware bus als een grote broer die zich lomp vooruit wringt uit zijn parkeervak. Zodra zijn knipperlicht flikkert, geef je 'm een rustig zwaai en laat je die reus rustig invoegen.
Let op: De valkuil: dit geldt alleen bínnen de bebouwde kom. Buiten de bebouwde kom hoef je een wegrijdende bus NIET voor te laten. En jij moet hem wel de kans geven, maar de bus mag geen gevaar veroorzaken — vertragen mag, keihard remmen hoeft niet.
Bron: RVV 1990 art. 56
Linksaf slaan
Sla je linksaf, dan laat je eerst het tegemoetkomende verkeer voorgaan — auto's, motoren, fietsers én voetgangers die rechtdoor gaan.
Zo onthoud je het: Linksaf slaan is een grote boog dwars door de andere weghelft. Zie het als het oversteken van een rivier: je wacht tot alle boten die recht op je afkomen zijn gepasseerd, en pas dan roei je rustig naar de overkant.
Let op: De klassieke val: mensen letten op tegemoetkomende auto's maar vergeten de snelle fietser of bromfietser die rechtdoor rijdt op het fietspad dat je kruist — kijk daar extra goed. En tegemoetkomend verkeer dat óók linksaf slaat, passeer je meestal 'voor elkaar langs'.
Bron: RVV 1990 art. 18
Het zebrapad
Voetgangers die op een zebrapad (witte strepen op de weg) oversteken of duidelijk willen oversteken, laat je altijd voorgaan.
Zo onthoud je het: De witte strepen zijn een koninklijke loper voor de voetganger. Staat er iemand met één voet aan de rand te twijfelen, dan rol je de loper uit: jij stopt, en de wandelaar loopt als een koning over jouw wachtende motorkap heen.
Let op: De trap: zonder zebrapad heeft een overstekende voetganger geen automatische voorrang — maar je moet ze wél de gelegenheid geven en mag ze nooit in gevaar brengen. En let extra op kinderen en ouderen die plotseling de weg op stappen.
Bron: RVV 1990 art. 49
Fietser van rechts
Een fietser is ook een bestuurder: van rechts gaat hij vóór.
Zo onthoud je het: Veel mensen kijken op een kaal kruispunt alleen uit naar auto's. Maar het RVV kent geen 'kleine' bestuurders: een fiets van rechts heeft precies evenveel recht als een vrachtwagen van rechts.
Let op: Op een fietspad langs een voorrangsweg gelden de borden en tekens van die weg — dan gaat het voorrangsbord voor.
Bron: RVV 1990 art. 15
T-kruispunt zonder borden
Op een T-kruispunt zonder borden heeft de doorgaande weg géén automatische voorrang: rechts gaat voor.
Zo onthoud je het: Dit is de val waar de meeste mensen intrappen. Je rijdt op de 'grote' rechte weg en voelt je hoofdweg — maar zonder bord of haaientanden telt alleen de kant waar het verkeer vandaan komt.
Let op: Staan er wel haaientanden, een voorrangsbord of verkeerslichten, dan bepalen die de voorrang en niet de vorm van het kruispunt.
Bron: RVV 1990 art. 15
Stop, ook als het leeg is
Bij een STOP-bord sta je altijd volledig stil, ook als er niemand aankomt.
Zo onthoud je het: Het achthoekige bord onderhandelt niet. Wielen stil, dan pas kijken. 'Bijna stoppen' is op het examen én op straat gewoon niet stoppen.
Let op: Het bord verplicht tot stoppen én tot voorrang verlenen; twee aparte plichten die allebei gelden.
Bron: RVV 1990 art. 62; bord B7
Haaientanden en een lege weg
Haaientanden betekenen voorrang verlenen — stoppen hoeft alleen als er verkeer is.
Zo onthoud je het: Zet dit naast het STOP-bord en het verschil blijft hangen: tanden zeggen 'laat gaan als er iemand is', de achthoek zegt 'sta stil, altijd'.
Let op: Je moet wel kunnen aantonen dat je echt voorrang hebt verleend: te hard aankomen telt als niet verlenen.
Bron: RVV 1990 art. 15; bord B6
Sirene achter je
Een voorrangsvoertuig met zwaailicht en sirene laat je erdoor — ook van achteren.
Zo onthoud je het: Kijk in je spiegel voordat je schrikt. Ga rustig naar rechts en houd je snelheid onder controle: een noodstop midden op de weg helpt de ambulance niet, ruimte maken wel.
Let op: Je hoeft daarvoor geen verkeersregel te overtreden: door rood rijden of de vluchtstrook op hoeft niet en mag niet zomaar.
Bron: RVV 1990 art. 50
Bus buiten de kom
Buiten de bebouwde kom hoef je een vertrekkende bus NIET voor te laten gaan.
Zo onthoud je het: Dit is de tegenhanger van de vorige les, en juist daarom onthoud je hem: dezelfde bus, dezelfde knipperlichten, ander bord langs de weg. Binnen de kom laat je hem gaan, erbuiten niet.
Let op: Soepel meewerken mag natuurlijk altijd; het is alleen geen plicht. En de buschauffeur mag ook buiten de kom geen gevaar veroorzaken.
Bron: RVV 1990 art. 56
Fietser op de rotonde
Zit de fietser al op de rotonde, dan laat je hem voorgaan.
Zo onthoud je het: Wie er al op zit, zit er al op. De ronde vorm verandert niets aan het idee: verkeer dat de rotonde nadert wacht, verkeer dat er rondrijdt gaat door.
Let op: Op sommige rotondes ligt het fietspad los en geven haaientanden of borden de fietser juist geen voorrang — lees dus altijd de tekens ter plaatse.
Bron: RVV 1990 art. 18; bord D1
Wachten bij het zebrapad
Staat een voetganger kennelijk op het punt de zebra op te stappen, dan laat je hem voorgaan.
Zo onthoud je het: De wet wacht niet tot iemand al op straat staat. Oogcontact, een stap naar voren, een blik jouw kant op — dat is 'kennelijk op het punt staan', en dan ben jij aan de beurt om te remmen.
Let op: De plicht vervalt als voor de voetganger een rood voetgangerslicht of geel knipperlicht geldt.
Bron: RVV 1990 art. 49
Blinde voetganger
Een blinde met witte stok laat je overal voorgaan — niet alleen op een zebra.
Zo onthoud je het: Dit is een aparte, ruimere regel dan de zebraregel: hij hangt niet aan een oversteekplaats maar aan de persoon. Witte stok met rode ringen, of iemand die zich moeilijk voortbeweegt: jij wacht.
Let op: De regel geldt voor alle bestuurders, dus ook als je fietst.
Bron: RVV 1990 art. 49
Kort en krachtig
Dimlicht: wanneer aan
Voer dimlicht bij duisternis en bij slecht zicht overdag (regen, mist, sneeuw). Dimlicht is je standaard-licht zodra je niet meer goed gezien wordt of niet goed ziet.
'Dim = Duister of Druilerig weer.' Drie D's: Duisternis, Druilerig, en je Deugt gezien te worden.
Mistlamp VOOR: zicht ernstig belemmerd (± 200 m)
Mistlampen VOOR mag je alleen gebruiken als mist, sneeuw of regen het zicht ernstig belemmert (RVV art. 34). De wet noemt geen afstand; als vuistregel geldt zicht onder 200 meter. Bij beter zicht: uit.
VOOR heeft 4 letters, achter 6 - VOOR is het grotere getal: 200 m. Meer letters achter = kleiner getal (50 m).
Mistlamp ACHTER: zicht onder 50 m
Mistlamp ACHTER mag alleen aan als het zicht minder dan 50 meter is. Dan zien mensen achter je hoe dichtbij je bent.
Achter = 50: het felle rode achterlicht is 'gereserveerd' voor bijna-blind zicht. 200 voor, 50 achter - deel door 4.
Nooit mistlamp achter bij regen
De mistlamp ACHTER is alleen voor mist (en dichte sneeuw), nooit bij enkel regen. Het felle licht verblindt dan de bestuurder achter je.
'Mist-lamp, geen regen-lamp.' De naam zegt het: MIST, niet regen. Regen + rood achter = boze ogen achter je.
Groot licht dimmen voor tegenliggers
Groot licht mag buiten de bebouwde kom, maar dim (naar dimlicht) zodra er een tegenligger nadert of je een voorligger dicht nadert - anders verblind je hen.
'Zie ik licht? Dan dim ik dicht.' Andermans koplampen of achterlichten in zicht = jouw groot licht gaat uit.
Dode hoek rechtsaf
Bij rechtsaf slaan is de fietser naast/achter je rechts je grootste gevaar. Kijk vlak voor het afslaan nog een keer over je rechterschouder in de dode hoek voordat je stuurt.
RECHTSAF = RECHTERSCHOUDER. Zelfde beginletter 'R': je hand gaat naar rechts, dus je hoofd draait naar rechts. Geen R-schouderblik = geen bocht.
1,5 meter zijafstand
Houd bij het inhalen van fietsers, voetgangers en bromfietsers minstens 1,5 meter zijafstand. Kun je die ruimte niet geven, dan wacht je met inhalen.
Anderhalf: net iets meer dan één armlengte plus stuur. Denk 'een fiets erbij past ertussen' — de ruimte van één liggende fiets (±1,5 m) tussen jou en de fietser.
Kinderen: onvoorspelbaar
Kinderen overzien het verkeer niet en kunnen plotseling de weg oprennen (bal achterna). Bij spelende kinderen, een school of woonwijk: snelheid minderen en extra alert zijn.
'Bal op straat = kind eraan.' Zie je een bal rollen, dan komt er een kind achteraan — voet meteen van het gas.
Witte stok = blinde
Een voetganger met een witte stok is blind of slechtziend; witte stok met rode banden = ook slechthorend/doofblind. Zij horen of zien jou mogelijk niet — altijd voorrang geven en stoppen.
Wit = weet niet dat je er bent. Rode banden = 'rood alarm', ook doof: dus nooit toeteren, gewoon stoppen en wachten.
Ouderen & stilstaande bus
Ouderen lopen langzaam en reageren traag. Bij een stilstaande bus kunnen voetgangers ervoor of erachter oversteken: rijd stapvoets en wees op overstekers bedacht. Binnen bebouwde kom moet je een bus die wegrijdt van een halte laten voorgaan.
Bus stilstaan = blik verspringen. 'Voor de bus, achter de bus' — daar duikt de voetganger op. En bus met knipperlicht bij halte: BUS = 'Bus Uit, Snelheid weg', jij remt.
Voorrangsweg — bord B1 (gele ruit)
Bord B1 (gele ruit met witte rand) = jij rijdt op de VOORRANGSWEG en hebt voorrang. Dezelfde ruit met een zwarte streep er dwars doorheen (B2) = einde voorrangsweg.
De gele ruit is een 'diamant': een diamant is kostbaar, dus JIJ bent kostbaar en mag voor. Zwarte streep er doorheen = diamant 'doorgestreept', jouw voorrang is voorbij.
Haaientanden — bord/markering B6
Haaientanden (witte driehoeken op het wegdek) met de punten naar JOU toe = jij moet voorrang VERLENEN aan al het bestuurders op de kruisende weg. Vaak samen met omgekeerde-driehoek bord B6.
De tanden 'happen' naar jou → de haai bijt jou, dus JIJ stopt en laat de ander gaan. Punt wijst naar wie moet wachten. 'Tanden naar mij = ik geef voorrang.'
Tram — bijna altijd voorrang
Een tram heeft in bijna alle gevallen voorrang, óók als hij van links komt: de regel 'rechts gaat voor' geldt NIET voor trams. Uitzondering: bij verkeerslichten of borden die anders bepalen volg je die.
Onthoud: 'Tram is de baas.' Een tram kan niet uitwijken en niet snel stoppen (rails!), dus links of rechts maakt niet uit — tram gaat voor. Rails = regels apart.
Bus vertrekt van halte (binnen bebouwde kom)
BINNEN de bebouwde kom moet je een lijnbus (en trolleybus) laten invoegen als hij van een halte wil wegrijden en richting aangeeft. BUITEN de bebouwde kom geldt dit NIET — dan heeft de bus geen voorrang.
Ezelsbruggetje: 'In de kom, laat de bus erom.' BINNEN = bus mag erin. Buiten de kom (harder rijden) hoeft niet — bebouwde kom is de sleutel.
Rond + rood = verbod
Ronde borden met een rode rand zijn verbodsborden: ze verbieden iets (bijv. inrijverbod C2, maximumsnelheid A1, inhaalverbod, geslotenverklaring C1). Rood = mag niet.
Rood is de kleur van STOP en bloed: 'Rood Rondje = Rem/Remmen, iets mag NIET.' Rond+rood rijmt op 'verbod'.
Rond + blauw = gebod
Ronde blauwe borden zijn gebodsborden: ze schrijven voor wat je MOET doen (bijv. verplichte rijrichting D-borden, verplicht fietspad G11, rotonde D1). Blauw + rond = verplichting.
Blauw = 'de baas'. Rond rood zegt NEE, rond blauw zegt 'DIT moet je DOEN'. Onthoud: Blauw = 'Braaf doen' (gebod), Rood = 'Rot op' (verbod).
Driehoek + rood = waarschuwing
Een driehoek met de punt naar BOVEN en rode rand is een waarschuwingsbord (J-borden): het waarschuwt voor gevaar (bijv. bocht, gladheid, overstekend wild, kruising). Het verbiedt niks, het waarschuwt.
Driehoek met punt omhoog = een uitroepteken-vorm: 'Let op!' De punt wijst naar de hemel: 'Pas op boven wat komt!' Rood = gevaar.
Gele ruit = voorrangsweg
De gele ruit (bord B1, wit met gele ruit) betekent 'voorrangsweg': JIJ hebt voorrang op alle zijwegen. Bord B2 (gele ruit met zwarte streep) = einde voorrangsweg.
Geel = goud = 'ik ben de baas op deze weg'. De ruit is een diamant: 'Ik rijd op de diamanten weg, dus ik heb voorrang.' Zwarte streep erdoor = diamant weg = voorrang weg.
Omgekeerde driehoek = voorrang verlenen
De driehoek met de punt naar BENEDEN (bord B6) betekent 'voorrang verlenen': je moet ALLE bestuurders op de kruisende weg voor laten gaan. Je hoeft niet per se te stoppen als het vrij is.
Punt naar beneden = het bord 'buigt' voor de ander: 'Ik buig, ik geef voorrang.' Naar boven waarschuwt, naar beneden = 'jij eerst, buig maar'.
Achthoek = STOP
Het rode achthoekige bord met 'STOP' (bord B7) betekent: je MOET volledig stilstaan bij de stopstreep en voorrang verlenen aan al het verkeer op de kruisende weg. Stoppen is verplicht, ook als de weg leeg is.
De achthoek is UNIEK van vorm — geen enkel ander bord heeft 8 kanten. Zelfs met sneeuw erover herken je 'm: '8 kanten = alle 8 wielen stil, echt STOP.' Enige bord waar je ALTIJD stopt.
Snelheden per wegtype
Bebouwde kom: 50 km/u. Buiten de bebouwde kom: 80 km/u. Autoweg: 100 km/u. Autosnelweg: 130 km/u waar aangegeven, maar tussen 06:00 en 19:00 uur geldt overdag maximaal 100 km/u.
Tel op vanaf 50 met stappen van +30: 50 (kom) -> 80 (buiten) -> 110? Nee: onthoud '5-8-10-13' als de kale getallen x10: 50, 80, 100, 130. En de snelweg-truc: 'Overdag 100, 's nachts 130' -> hoe donkerder, hoe sneller.
De 100-100-truc (snelweg overdag)
Op de autosnelweg geldt tussen 06:00 en 19:00 uur een maximumsnelheid van 100 km/u (tenzij een bord een lagere snelheid aangeeft). Buiten dat venster, dus 19:00-06:00, mag je 130 km/u waar dat is aangegeven.
'Van zes tot negentien: honderd' -> 6 uur 's ochtends tot 19 uur = 100. Ezelsbruggetje: overdag zijn de wegen druk, dus 'rustig 100'; 's nachts leeg, dus '130 mag'.
De 2-secondenregel (volgafstand)
Houd minimaal 2 seconden afstand tot je voorganger (bij slecht weer of hoge snelheid meer). Kies een vast punt langs de weg; als je voorganger het passeert, moet jij er minstens 2 seconden later langskomen. Vuistregel afstand: halve snelheid in meters (bijv. 100 km/u -> ca. 50 m).
Kies een vast punt, zoals een lantaarnpaal. Zodra je voorganger dat punt passeert, zeg je hardop: '21... 22.' Dat duurt ongeveer 2 seconden. Ben jij al bij dat punt voordat je klaar bent met tellen, dan zit je te dicht. Voor de afstand in meters: halveer je snelheid -> 100 km/u wordt ongeveer 50 m.
Remweg groeit met het kwadraat
De reactieafstand groeit recht evenredig met de snelheid, maar de remweg groeit met het KWADRAAT van de snelheid. Verdubbel je je snelheid, dan wordt de remweg ongeveer 4x zo lang (2x2). Verdrievoudig je, dan wordt hij 9x zo lang.
'Twee keer zo snel = vier keer zo ver.' Denk aan de tafel van kwadraten: 2->4, 3->9. De remweg 'kwadrateert', dus een beetje harder rijden kost verrassend veel meer meters.
Stopafstand = reactieafstand + remweg
De totale stopafstand bestaat uit twee delen: de reactieafstand (afstand die je aflegt in de ~1 seconde voordat je remt) plus de remweg (afstand tijdens het remmen). Bij hogere snelheid nemen beide toe, maar de remweg het snelst (kwadratisch). Nat wegdek verlengt de remweg extra.
Onthoud 'R + R': eerst Reactie (denken), dan Remmen. Beeld: eerst schrik je ('R' van reactie), daarna piept het rubber ('R' van remmen). Regen? Tel er flink bij op, want nat = langer glijden.
Achteruitrijden = jouw verantwoordelijkheid
Bij achteruitrijden heb je GEEN voorrang. Alle andere weggebruikers (auto's, fietsers, voetgangers) gaan voor. Jij moet wachten en hen laten gaan.
'Achteruit = achteraan.' Wie achteruit rijdt, staat in de rij van voorrang helemaal ACHTERAAN. Rug naar de weg = jij wacht.
Dode hoek: altijd kijken
Vóór wegrijden én vóór elke koers-/rijstrookwijziging: spiegel, richting aangeven, en over je schouder in de DODE HOEK kijken. De spiegel alleen is niet genoeg.
'S-R-S': Spiegel – Richting – Schouder. Drie stappen, elke keer. Zonder de Schouderblik ben je blind waar het gevaar zit.
Invoegen: snelheid aanpassen
Op de invoegstrook (acceleratiestrook) pas je je snelheid aan die van het verkeer op de snelweg. Je voegt in in een gat; het doorgaande verkeer heeft voorrang.
'Meerijden, niet indringen.' Op de invoegstrook word je even snel als de snelweg, dan glijd je in een gat. Gas erop, niet remmen.
Keren in 3 stappen
Keren mag alleen als het veilig kan en niet verboden is (geen doorgetrokken streep, bocht, kruising of onoverzichtelijke plek). Andere weggebruikers hebben voorrang; jij wacht op een veilig gat.
'Veilig, Vrij, Verboden?' De 3 V's: is het Veilig, is de weg Vrij, en is het niet Verboden? Pas dan keren.
Wegrijden vanaf de kant
Bij wegrijden vanaf de stoeprand/parkeervak heb je geen voorrang: het doorgaande verkeer gaat voor. Volgorde: spiegel, richting aangeven, dode hoek, dan pas weg.
'Van stilstand sta je stil in de voorrang.' Wie vanuit stilstand vertrekt, geeft iedereen voorrang — eerst kijken (schouder!), dan pas rollen.
Gordel om — voor én achter
De autogordel is verplicht voor de bestuurder én alle passagiers, zowel voorin als achterin. Iedereen die op een zitplaats met een gordel zit, moet die dragen.
Klik voor iedereen: geen enkele stoel, voor of achter, is gordelvrij.
Kind kleiner dan 1,35 m
Kinderen die kleiner zijn dan 1,35 meter moeten in een goedgekeurd kinderzitje of op een zittingverhoger (stoelverhoger). Vanaf 1,35 meter mag het kind de gewone autogordel gebruiken.
Onder de 1,35 m past de gordel nog niet goed — dus een zitje of verhoger.
Alleen blikschade? Schadeformulier
Bij een kleine aanrijding met alleen blikschade vul je samen met de andere betrokkene(n) een schadeformulier in en onderteken je het; dat is het bewijs voor de verzekering. Bij onenigheid kun je de politie erbij halen.
Alleen deuken en krassen? Samen invullen en tekenen — de politie hoeft niet.
Fietsstraat: auto te gast
Een fietsstraat (vaak rood wegdek, bord 'auto te gast') heeft geen juridische status: het bord staat niet in het RVV en geeft de fietser géén voorrang. De gewone voorrangsregels blijven gelden; als 'gast' past de auto zijn snelheid en positie aan de fietsers aan.
Rood wegdek = rode loper, geen voorrangsbord: de gast (auto) rijdt rustig mee; wie voorrang heeft, bepalen de gewone regels en borden.
Turborotonde: kies vooraf
Bij een turborotonde kies je je rijstrook al VÓÓRDAT je de rotonde oprijdt, op basis van je uitgang. Verhoogde strookscheidingen maken laat wisselen onmogelijk.
Turbo = kies je baan bij de startgrid: eenmaal in de bocht kun je niet meer wisselen.
Voorrang van rechts
Op een gelijkwaardige kruising verleen je voorrang aan bestuurders van rechts. Een voetganger is géén bestuurder en heeft dus geen voorrang van rechts; een fietser is wél een bestuurder en heeft die voorrang wél.
Voor 'rechts' tellen alleen wielen: fietser wel, voetganger niet — die stapt, hij bestuurt niets.
Zebrapad: laat lopen
Bij een zebrapad (voetgangersoversteekplaats) moet je voorrang verlenen aan voetgangers die oversteken of duidelijk willen oversteken.
Twijfel je of ze willen oversteken? Ga uit van 'ja' en laat ze voor.
Bus verlaat de halte
Binnen de bebouwde kom heeft een bus die met de richtingaanwijzer wegrijdt van een halte voorrang. Je moet snelheid minderen en hem laten invoegen.
Binnen de kom: knippert de bus, dan mag hij eruit — jij remt.
Feiten om te onthouden
- Binnen de bebouwde kom mag je maximaal 50 km/u.
- Buiten de bebouwde kom mag je maximaal 80 km/u.
- Op de autoweg (rood bord met witte auto) mag je maximaal 100 km/u.
- Op de autosnelweg mag je 130 km/u, maar overdag tussen 06.00-19.00 uur geldt 100 km/u.
- Zonder borden geldt: bebouwde kom 50, buiten de kom 80, autoweg 100, autosnelweg 130 (overdag 100).
- Houd minstens 2 seconden afstand tot je voorganger. Tel als de auto voor jou een punt passeert: '21... 22' — kom jij eerder, dan zit je te dicht.
- De stopafstand bestaat uit reactieafstand (tijdens het reageren) + remweg (tijdens het remmen). Samen bepalen ze hoe ver je nog doorrijdt tot stilstand.
- De remweg groeit met het KWADRAAT van de snelheid: rij je twee keer zo snel, dan is je remweg ongeveer VIER keer zo lang.
- Op een natte weg is de remweg langer dan op een droge weg: minder grip, dus meer afstand houden en rustiger remmen.
- Bij slecht zicht, regen, ijzel of hoge snelheid vergroot je de volgafstand: meer dan 2 seconden, want reageren én remmen kosten dan meer meters.
- Rond bord met rode rand = VERBOD (iets mag niet).
- Rond bord, blauw = GEBOD (dit moet je doen, bv. verplichte rijrichting).
- Rode DRIEHOEK (punt omhoog) = WAARSCHUWING voor gevaar.
- Gele RUIT (diamant) = VOORRANGSWEG; jij hebt voorrang.
- Omgekeerde DRIEHOEK (punt omlaag) = VOORRANG VERLENEN aan bestuurders op de kruisende weg.
- ACHTHOEK (STOP-bord) = volledig stilstaan, ook als de weg vrij is, dan pas doorrijden.
- Mistvoorlicht (voor) mag alleen AAN als mist, sneeuw of regen het zicht ernstig belemmert; vuistregel: zicht onder 200 meter (de wet noemt geen afstand).
- Mistachterlicht (achter) mag alleen AAN bij mist of sneeuwval met zicht minder dan 50 meter.
- Onthoud het verschil: mistVOORlicht bij ernstig belemmerd zicht (vuistregel 200 m), mistACHTERlicht pas onder 50 m (wettelijke grens).
- Bij duisternis rijd je met dimlicht (gewone koplampen), niet met alleen stadslicht.
- 200 m = twee voetbalvelden (vuistregel voor mistlampen vóór; de wet noemt geen afstand), 50 m = een half voetbalveld (wettelijke grens mistachterlicht).
- Op gelijkwaardige kruisingen hebben bestuurders van rechts voorrang.
- Uitzondering: de tram heeft meestal voorrang, óók als hij van links komt.
- Op de rotonde heeft het verkeer dat al op de ring rijdt voorrang; jij wacht bij het oprijden.
- Binnen de bebouwde kom moet je een bus die van een halte wegrijdt voor laten gaan.
- De rechts-regel geldt alleen op gelijkwaardige kruisingen: geen borden, geen haaientanden en geen verkeerslichten.
- Houd bij het inhalen van een fietser minstens 1,5 meter zijdelingse afstand.
- Bij rechtsaf krijgen fietsers en voetgangers die rechtdoor gaan voorrang; kijk altijd je dode hoek.
- Iemand met een witte stok is blind of slechtziend — geef altijd voorrang en extra ruimte.
- Passeer een stilstaande bus bij een halte langzaam; kinderen en mensen kunnen plots oversteken.
- Bij een schoolzone rijd je extra langzaam en oplettend; overal kunnen kinderen opduiken.
- Bij achteruitrijden verleen je voorrang aan ALLE andere weggebruikers.
- Kijk in de dode hoek (over je schouder) vóór het wegrijden en bij ELKE strookwissel.
- Op de snelweg: pas op de invoegstrook je snelheid aan (versnel) vóór je invoegt.
- Wegrijden vanaf de kant is een 'bijzondere manoeuvre': je verleent voorrang aan al het verkeer.
- Elke strookwissel: eerst spiegels, dan richting aangeven, dan dode hoek, dan pas sturen.
- Achteruitrijden is een bijzondere verrichting (art. 54 RVV): je moet ALLE andere weggebruikers voor laten gaan, ook voetgangers en fietsers, uit beide richtingen. Jij hebt nooit voorrang.
- Voordat je wegrijdt vanaf de kant, controleer je de dode hoek door over je schouder te kijken (niet alleen de spiegels). Geef richting aan en laat het doorgaande verkeer voorgaan.
- Bij elke rijstrookwisseling: spiegel - richting aangeven - dode hoek (schouderblik) - pas dan sturen. Blijf ondertussen je snelheid en koers houden.
- Bij invoegen op de invoegstrook (acceleratiestrook): jij past je aan het verkeer op de doorgaande rijbaan aan. Dat verkeer heeft voorrang; jij zoekt een gat en past je snelheid aan.
- Op de invoegstrook rijd je op tot ongeveer de snelheid van het doorgaande verkeer voordat je invoegt, zodat je vloeiend in een gat mee kunt rijden. Niet stilstaan tenzij het echt niet anders kan.
- Verkeer op de doorgaande rijbaan hoeft je niet in te laten voegen. Voegt niemand ruimte, dan pas jij je aan (gas terug of doorrijden tot een gat); je mag anderen niet dwingen af te remmen of uit te wijken.
- Rechts houden is de hoofdregel: je rijdt zo veel mogelijk rechts, ook op een weg met meerdere rijstroken buiten de bebouwde kom. De linkerrijstrook is alleen om in te halen, daarna voeg je weer rechts in.
- Inhalen doe je in principe links. Je haalt alleen in als je genoeg zicht en ruimte hebt om veilig terug te keren zonder de ingehaalde bestuurder te hinderen.
- Rechts inhalen mag alleen bij een file of langzaam rijdend verkeer: als de rijstroken naast elkaar met verschillende snelheden rijden, mag je de rechterstrook sneller berijden. Buiten die situatie is rechts inhalen verboden.
- Je mag NIET inhalen vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats en niet vlak voor of op een overweg (spoorwegovergang). Ook niet waar je onvoldoende zicht hebt, zoals bij een bocht of de top van een heuvel.
- Wil een bestuurder voor jou naar links afslaan en heeft die zich al naar links opgesteld, dan haal je die juist rechts in. Dit is een uitzondering waarbij rechts passeren wel is toegestaan.
- Als je zelf wordt ingehaald, mag je niet sneller gaan rijden. Je houdt je snelheid aan (of vermindert die zo nodig) en houdt zo veel mogelijk rechts, zodat de inhaler veilig terug kan voegen.
- Bij een voetgangersoversteekplaats (zebrapad) moet je voetgangers en bestuurders van gehandicaptenvoertuigen die oversteken of duidelijk willen oversteken voor laten gaan. Je hoeft niet te stoppen voor iemand die er nog verre van staat.
- Binnen de bebouwde kom moet je een lijnbus (autobus) die vanaf een halte wil wegrijden en richting aangeeft, voor laten gaan. Buiten de bebouwde kom geldt dit niet.
- Voor een voorrangsvoertuig met blauw zwaailicht en sirene (politie, brandweer, ambulance) moet je altijd ruimte maken en het voor laten gaan, ook als je zelf voorrang of groen licht hebt.
- Bij een overweg met knipperende rode lichten en/of gesloten/dalende spoorbomen moet je stoppen. Je mag pas oversteken als de lichten uit zijn en de bomen volledig omhoog zijn.
- Op een onbewaakte overweg (geen bomen en geen lichten, vaak met Andreaskruis) moet je zelf goed naar links en rechts kijken en een naderende trein altijd voor laten gaan.
- Sta je stil voor een gesloten overweg of file bij een oversteekplaats, dan mag je nooit zo ver oprijden dat je het spoor of de zebra blokkeert. Blijf erachter tot je er in een keer volledig overheen kunt.
Voorbeeldvragen
Een taxichauffeur wacht een kwartier op een passagier. Hij staat met zijn taxi op de rijbaan naast een rij geparkeerde auto's. Wat is dit?
- Stilstaan voor passagiers, en dat is toegestaan
- Parkeren, en dat is toegestaan voor taxi's
- Dubbel parkeren, en dat is verboden
Bekijk het antwoord
Dubbel parkeren, en dat is verboden
Wachten op een passagier is langer stilstaan dan voor onmiddellijk in- of uitstappen nodig is, dus parkeren. Dubbel parkeren is verboden.
RVV 1990 art. 24 lid 3Een taxi heeft vier zitplaatsen voor passagiers. Elke zitplaats heeft een autogordel. Vijf vrienden willen samen in deze taxi mee. Mag de chauffeur hen alle vijf vervoeren?
- Ja
- Nee
Bekijk het antwoord
Nee
Op zitplaatsen met autogordels worden niet meer passagiers vervoerd dan er gordels zijn. Er zijn vier gordels, dus er mogen vier passagiers mee.
RVV 1990 art. 59 lid 1Een chauffeur rijdt met een busje dat is ingericht voor 9 passagiers, de bestuurder niet meegeteld. Het busje heeft gordels. Een volwassen passagier zit op zijn zitplaats en het busje rijdt. Wat moet de passagier doen?
- Niets, want in een busje is de gordel niet verplicht
- De autogordel gebruiken, omdat het busje als autobus telt
- De gordel gebruiken op de autosnelweg, verder niet
Bekijk het antwoord
De autogordel gebruiken, omdat het busje als autobus telt
Een voertuig voor meer dan acht personen is een autobus. Passagiers van 3 jaar of ouder gebruiken in een autobus de autogordel op hun zitplaats als het voertuig rijdt.
RVV 1990 art. 59a lid 1Oefen verder in de app
In TaxiTheorieHub oefen je met ruim 1100 vragen in de vraagvormen van het examen, maak je volledige oefenexamens van 40 vragen en lees je bij elke vraag de uitleg. In 12 talen, met het Nederlands van het examen binnen één tik.
Download in de App Store