⏱️ Arbeids- en rusttijden
Dit onderwerp hoort bij de examenstof voor het theorie-examen Taxi vakbekwaamheid theorie (TVT). Hieronder staan de toetstermen, de regels die je moet kennen en een paar voorbeeldvragen.
Toetstermen in dit onderwerp
- 2.5 Pauze, rust en werktijd met een cao
- 2.6 Wie is verantwoordelijk, wie controleert
- 2.7 Waarom rust zo belangrijk is
De regels
Pauze, rust en werktijd met een cao

Er geldt een volledige collectieve regeling: werk je meer dan 5,5 uur per dienst, dan krijg je een pauze van ten minste 15 minuten. In elke periode van 24 uur heb je ten minste 10 uur onafgebroken rust; die mag tweemaal in elke periode van 14 maal 24 uur worden ingekort tot ten minste 8 uur. In elke periode van 14 maal 24 uur heb je 72 uur rust, die je mag splitsen in perioden van ten minste 24 uur. In elke periode van 26 achtereenvolgende weken werk je gemiddeld ten hoogste 48 uur per week.
Zo onthoud je het: Stel je voor: een cijferslot met de code 15-10-8-72-48. Na 5,5 uur werken klikt de 15 open (pauze), elke 24 uur de 10 (die twee keer per veertien dagen 8 mag zijn), elke twee weken de 72, en over een half jaar mag het gemiddelde nooit boven de 48 komen.
Let op: Bij precies 5,5 uur is er nog geen pauzeplicht, en een derde keer inkorten tot 8 uur binnen dezelfde 14 maal 24 uur mag niet. Een afspraak in je arbeidscontract dat je bij een dienst van meer dan 5,5 uur geen pauze krijgt, is nietig, ook als je ermee instemt.
Bron: ATW art. 5:4 lid 3; ATB-V art. 2.5:1 lid 6; ATB-V art. 2.5:7 lid 6
Wie is verantwoordelijk, wie controleert

De werkgever organiseert het werk zo dat de chauffeur genoeg rust krijgt, en zorgt ervoor dat het personeel zich aan de arbeids- en rusttijden houdt. De chauffeur moet ook zelf zijn tijden juist registreren; houdt hij zich niet aan de regels, dan kan hij een boete krijgen. De ILT controleert de arbeids- en rusttijden langs de weg, digitaal en bij bedrijven; ook de politie en de Koninklijke Marechaussee houden toezicht op taxivervoer. Het Sociaal Fonds Mobiliteit (SFM) controleert de naleving van de cao, onder meer van de arbeidstijdbepalingen.
Zo onthoud je het: Stel je voor: een rooster is een brug. De werkgever bouwt hem stevig (genoeg rust), de chauffeur loopt er eerlijk overheen (juist registreren), en de ILT is de brugwachter die komt kijken of alles klopt.
Let op: De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert de regels uit het Arbeidstijdenbesluit vervoer niet: dat doet de ILT. Ook een chauffeur zonder werkgever moet zich aan deze regels houden.
Bron: ATB-V art. 2.5:1, 2.2:2 en 2.4:2; Bp 2000 art. 83b; ILT arbeids- en rusttijden taxi; ILT inspectie taxi; cao Zorgvervoer en Taxi (SFM)
Waarom rust zo belangrijk is

De regels voor arbeids- en rusttijden beschermen de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van werknemers, en maken het makkelijker werk en privé te combineren. Te lang achter elkaar doorwerken, te weinig pauzeren of te weinig vrije dagen verhoogt de kans op ongevallen en op (beroeps)ziekten. Naleven is goed voor de veiligheid van chauffeurs en passagiers, en zorgt ook voor eerlijke concurrentie.
Zo onthoud je het: Stel je voor: je lichaam is een telefoonaccu. Rust is de oplader. Een chauffeur die steeds zijn vrije dagen overslaat, rijdt op 5 procent, en dan valt het scherm juist uit op het drukste kruispunt.
Let op: Werk je voor meer dan één werkgever, informeer dan altijd beide werkgevers en tel je werktijden bij elkaar op: de Arbeidstijdenwet geldt voor al je werk samen. Volgens de cao meld je bij indiensttreding aan je werkgever of je elders werkt.
Bron: NLA doel en opbouw ATW; ILT inspectie taxi; ILT brochure Veilig taxivervoer; Rijksoverheid werktijden; cao Zorgvervoer en Taxi
Kort en krachtig
Pauze: wanneer en hoe lang
Bij een volledige collectieve regeling (cao) krijg je bij meer dan 5,5 uur arbeid per dienst een pauze van ten minste 15 minuten. Bij precies 5,5 uur is er nog geen pauzeplicht.
De 30 minuten zijn de standaardregel zonder collectieve regeling en horen bij een ander antwoord. De 4,5 uur geldt voor jeugdige werknemers. Ook bij 9 of 11 uur blijft de ondergrens 15 minuten.
Dagelijkse rust
Bij een volledige collectieve regeling heb je in elke periode van 24 uur ten minste 10 uur onafgebroken rust. Die mag tweemaal in elke periode van 14 maal 24 uur worden ingekort tot ten minste 8 uur.
Een derde keer inkorten in dezelfde 14 x 24 uur mag niet. Inkorten naar 7 uur mag nooit: 8 uur is de ondergrens. 22.00 tot 08.00 uur is precies 10 uur en dus genoeg.
72 uur rust in 14 x 24 uur
Bij een volledige collectieve regeling heb je in elke aaneengesloten periode van 14 maal 24 uur een rusttijd van 72 uur. Je mag die splitsen in perioden van ten minste 24 uur.
Twee blokken van 36 uur kloppen (72 in totaal, elk minimaal 24). Vier blokken van 18 uur zijn ook 72, maar elk blok is korter dan 24 uur en voldoet dus niet. De 36 uur hoort bij 7 x 24 uur zonder collectieve regeling.
Maximaal gemiddeld 48 uur per week
Bij een volledige collectieve regeling werk je in elke periode van 26 achtereenvolgende weken gemiddeld ten hoogste 48 uur per week. De werkgever organiseert het werk zo.
Reken het gemiddelde uit. 13 weken x 52 en 13 weken x 44 geeft precies 48: goed. 13 x 54 en 13 x 44 geeft 49: te veel. Een cao verandert dat niet: ook dan blijft 48 het gemiddelde. De 16 weken horen bij de regel zonder collectieve regeling.
Wie controleert wat
De ILT controleert vooral de arbeids- en rusttijden van taxichauffeurs en de ATB-V-regels. De NLA let in het algemeen onder de Arbeidstijdenwet op genoeg rust voor werknemers. SFM controleert de cao.
Kiwa geeft kaarten uit en de APK loopt via garages die de RDW heeft erkend: geen controle van werktijden. Op een APV-overtreding treden politie en gemeentelijke handhavers op, niet de ILT. Ook de politie en de Koninklijke Marechaussee houden toezicht op taxivervoer.
Registreren: wie doet wat
De werkgever en de chauffeur zorgen er samen voor dat arbeids- en rusttijden juist worden geregistreerd, met de BCT of de CDT. De werkgever maakt het rooster en legt de patronen vast zodat elke werknemer ze kan inzien.
Een werkgever die vraagt een pauze te registreren die niet is genomen, handelt verkeerd, en de chauffeur ook als hij meewerkt. Bij de BCT downloadt de ondernemer elke 3 maanden de gegevens en bewaart ze 2 jaar; ILT en SFM kunnen ze opvragen.
Waarom regels, en ander werk
De regels beschermen de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van werknemers: te lang werken of te weinig rust verhoogt de kans op ongevallen en ziekte. Ze helpen ook werk en privé te combineren.
Heb je meer dan één werkgever? Volgens de ILT informeer je altijd beide werkgevers; ook dan mag je niet te veel uren werken. Volgens de cao meld je bij indiensttreding of je elders werkt en heb je schriftelijke toestemming nodig voor een tweede baan in loondienst. De werkgever mag onder meer weigeren bij te grote werkbelasting of overtreding van de wet.
Feiten om te onthouden
- Met een volledige collectieve regeling: bij meer dan 5,5 uur arbeid per dienst een pauze van ten minste 15 minuten.
- Voor werknemers van 18 jaar of ouder geldt de pauzeplicht pas bij meer dan 5,5 uur; bij precies 5,5 uur nog niet.
- Met een volledige collectieve regeling: 10 uur onafgebroken rust in elke periode van 24 uur.
- Met een volledige collectieve regeling mag de rust van 10 uur tweemaal in elke periode van 14 maal 24 uur worden ingekort tot ten minste 8 uur.
- 14 maal 24 uur is gewoon 14 dagen, dus twee weken.
- Met een volledige collectieve regeling: 72 uur rust per 14 maal 24 uur, te splitsen in delen van ten minste 24 uur.
- Met een volledige collectieve regeling: gemiddeld ten hoogste 48 uur per week over elke periode van 26 achtereenvolgende weken.
- Twee gelijke periodes van 13 weken: het gemiddelde is gewoon het midden van de twee weekgemiddelden.
Voorbeeldvragen
Er geldt een volledige collectieve regeling. Over hoeveel weken wordt het gemiddelde van 48 arbeidsuren per week berekend?
- Over 26 aaneengesloten weken
- Over 16 aaneengesloten weken
- Over 52 aaneengesloten weken
Bekijk het antwoord
Over 26 aaneengesloten weken
Met een collectieve regeling mag een werknemer in elke periode van 26 achtereenvolgende weken gemiddeld ten hoogste 48 uur per week werken. De 16 weken horen bij de regel zonder collectieve regeling.
ATB-V art. 2.5:7 lid 6Een taxichauffeur werkt bij twee taxibedrijven. Moet hij uit zichzelf aan beide werkgevers doorgeven wanneer en hoeveel hij voor de andere werkgever werkt?
- Ja
- Nee
Bekijk het antwoord
Ja
Wie bij meer dan één werkgever werkt, geeft uit eigen beweging aan elke werkgever de informatie over zijn werk die nodig is om de arbeids- en rusttijden na te leven. De chauffeur wacht dus niet tot een werkgever ernaar vraagt.
ATW art. 5:15 lid 6Een chauffeur in loondienst neemt niet de pauze die het ATB-V van hem als bestuurder vraagt. Wie wordt dan in principe als overtreder aangemerkt?
- De opdrachtgever die de rit heeft besteld
- De werkgever bij wie de chauffeur in dienst is
- De chauffeur, omdat hij zelf reed
Bekijk het antwoord
De werkgever bij wie de chauffeur in dienst is
Is de bestuurder werknemer, dan wordt in principe de werkgever als overtreder aangemerkt. Dat is de eindverantwoordelijkheid van de werkgever. Toont de werkgever aan dat hij alles heeft gedaan om de regels te laten naleven, dan geldt dit niet en kan de chauffeur zelf de overtreder zijn.
ATB-V art. 8:1 lid 2; art. 2.5:6 lid 1Oefen verder in de app
In TaxiTheorieHub oefen je met ruim 1100 vragen in de vraagvormen van het examen, maak je volledige oefenexamens van 40 vragen en lees je bij elke vraag de uitleg. In 12 talen, met het Nederlands van het examen binnen één tik.
Download in de App Store