Alle 39 waarschuwingsborden: betekenis, ezelsbruggetje en wat het CBR vraagt

Door Mustafa Aybek · maker van Rijtheorie Hub · bronnen: RVV 1990, cbr.nl · laatst bijgewerkt 2026-09-27

Waarschuwingsborden zijn de J-serie: een rood omrande driehoek met de punt naar boven. Ze verbieden niets en ze gebieden niets — ze vertellen je dat er verderop iets is waar je je snelheid en je aandacht op moet aanpassen. Op het CBR-examen komen ze in twee vormen terug: als bordvraag (wat betekent dit bord?) en als gevaarherkenningsvraag (je bent er net langs, wat doe je?). Hieronder staan alle 39 borden met hun betekenis en een ezelsbruggetje.

Wat een waarschuwingsbord wel en niet zegt

Dat onderscheid is precies waar het CBR naar vist. Een verbodsbord is rond met een rode rand, een gebodsbord is rond en blauw, en een waarschuwingsbord is een driehoek. Zie je een driehoek, dan is het antwoord nooit "hier mag ik niet rijden" en nooit "hier moet ik dit doen", maar altijd "hier moet ik rekening houden met iets".

Wat je concreet doet, staat niet op het bord. Dat volgt uit de algemene regel dat je je voertuig tot stilstand moet kunnen brengen binnen de afstand die je kunt overzien en die vrij is. Na een waarschuwingsbord wordt die afstand korter, dus gaat je snelheid omlaag. Meer daarover in Snelheid: alle limieten en uitzonderingen.

De gevarendriehoek: een hardnekkig misverstand

Twee dingen worden door elkaar gehaald: het waarschuwingsbord langs de weg en de gevarendriehoek in je kofferbak. Die tweede is in Nederland niet wettelijk verplicht. Krijg je pech, dan waarschuw je het andere verkeer in de eerste plaats met je alarmlichten. Werken die niet, dan is een driehoek natuurlijk wel verstandig. Lees ook Licht en zicht.

Alle 39 waarschuwingsborden

Spring naar: J1 · J2 · J3 · J4 · J5 · J6 · J7 · J8 · J9 · J10 · J11 · J12 · J13 · J14 · J15 · J16 · J17 · J18 · J19 · J20 · J21 · J22 · J23 · J24 · J25 · J26 · J27 · J28 · J29 · J30 · J31 · J32 · J33 · J34 · J35 · J36 · J37 · J38 · J39

J1 — Vooraanduiding slecht wegdek

Ezelsbruggetje: De rode driehoek met een hobbelig baantje: de weg gaat huppelen als een achtbaan, hou je koffie stevig vast.

J2 — Vooraanduiding bocht naar rechts

Ezelsbruggetje: De rode driehoek buigt met de weg naar rechts: de streep krult als een slang die naar de overkant glijdt.

J3 — Vooraanduiding bocht naar links

Ezelsbruggetje: De zwarte pijl buigt weg naar links als een rivier die om de bocht kronkelt: stuur mee naar links.

J4 — Vooraanduiding S-bocht(en), eerst naar rechts

Ezelsbruggetje: Het zwarte lint kronkelt als een slang die eerst zijn kop naar rechts steekt: een dubbele S-bocht komt eraan, dus stuur eerst rechtsaf mee.

J5 — Vooraanduiding S-bocht(en), eerst naar links

Ezelsbruggetje: De slang op het bord kronkelt eerst naar links: zie de S als een 'Slang die Slingert' - eerst de kop naar links, dan terug.

J6 — Vooraanduiding steile helling (stijging)

Ezelsbruggetje: Het driehoekje toont een autootje dat een berg opklimt - zet je schrap, de weg gaat steil OMHOOG.

J7 — Vooraanduiding gevaarlijke daling

Ezelsbruggetje: Het autootje op de steile helling in de rode driehoek glijdt naar beneden: rem klaar, gevaarlijke daling komt eraan.

J8 — Vooraanduiding gevaarlijk kruispunt

Ezelsbruggetje: Twee pijlen botsen kop op kop in de driehoek: het kruispunt verderop heeft een kort lontje.

J9 — Vooraanduiding rotonde

Ezelsbruggetje: De rode driehoek met drie pijlen die rondjes draaien: straks moet je meedansen in de draaimolen, de rotonde.

J10 — Vooraanduiding overweg met slagbomen

Ezelsbruggetje: De driehoek met het hek betekent: slagbomen zakken zo, stop of de boom tikt op je dak.

J11 — Vooraanduiding overweg zonder slagbomen

Ezelsbruggetje: Een locomotief in de rode driehoek: verderop kruist het spoor zonder slagbomen, dus kijk zelf goed voor je oversteekt.

J12 — Overweg met enkel spoor

Ezelsbruggetje: Eén rood-wit andreaskruis: hier ligt één spoor - stop als er een trein nadert.

J13 — Overweg met twee of meer sporen

Ezelsbruggetje: Een dubbel andreaskruis: twee of meer sporen - is de ene trein voorbij, dan kan er zo een tweede komen.

J14 — Vooraanduiding tram(kruising)

Ezelsbruggetje: In de driehoek staat een trammetje: pas op, straks kruist er rinkelend een tram jouw pad.

J15 — Vooraanduiding beweegbare brug

Ezelsbruggetje: De opengeklapte brug in de rode driehoek staat als een openslaande deur omhoog: pas op, beweegbare brug voor je.

J16 — Vooraanduiding werk in uitvoering (werkzaamheden)

Ezelsbruggetje: De rode driehoek met een mannetje dat graaft: de wegwerker is aan het spitten, werk in uitvoering vooruit.

J17 — Vooraanduiding rijbaanversmalling (aan beide zijden)

Ezelsbruggetje: De driehoek waar de weg van twee kanten naar binnen knijpt: de weg wordt een taille, zuig je buik in en hou het midden.

J18 — Vooraanduiding rijbaanversmalling rechts

Ezelsbruggetje: De driehoek waar de rechterrand naar binnen knijpt: de weg wordt smal aan die kant, als een fles met een nauwe hals rechts.

J19 — Vooraanduiding rijbaanversmalling links

Ezelsbruggetje: De weg knijpt aan de linkerkant dicht als een tube tandpasta: hou naar rechts want links wordt het smaller.

J20 — Vooraanduiding slipgevaar

Ezelsbruggetje: De auto die op de driehoek twee zwarte slingersporen achterlaat, danst op glad ijs: pas op, hier glijdt je wagen zomaar weg.

J21 — Vooraanduiding kinderen

Ezelsbruggetje: Twee rennende kinderen op het bord: zie een broertje en zusje die achter een bal de weg op stuiven - rem, want kinderen kijken niet.

J22 — Vooraanduiding voetgangersoversteekplaats

Ezelsbruggetje: Een wandelend poppetje op de zebra in de driehoek: rem af, verderop steekt iemand over.

J23 — Vooraanduiding voetgangers

Ezelsbruggetje: Twee zwarte wandelaars stappen door de rode driehoek: pas op, hier lopen voetgangers de weg op.

J24 — Vooraanduiding fietsers en bromfietsers (overstekend)

Ezelsbruggetje: Rode driehoek met een fiets: verwacht een fietser of brommer die zomaar de weg oversteekt.

J25 — Vooraanduiding losliggende stenen

Ezelsbruggetje: De driehoek met opspringende steentjes: het lijkt of het wegdek popcorn maakt, hou afstand of je lak krijgt tikjes.

J26 — Vooraanduiding kade of rivieroever

Ezelsbruggetje: De driehoek met de auto die het water in duikt: kade of oever vlakbij, rem of je maakt een plons.

J27 — Vooraanduiding groot wild (overstekend)

Ezelsbruggetje: Een springend hert in de rode driehoek: elk moment kan Bambi de weg op stormen, dus rem alvast in gedachten.

J28 — Vooraanduiding vee (overstekend)

Ezelsbruggetje: Een dikke koe midden op de rode driehoek staat rustig te herkauwen op jouw rijbaan: rem, want het vee kan zomaar oversteken.

J29 — Vooraanduiding tegenliggers

Ezelsbruggetje: Twee pijlen die recht naar elkaar toe wijzen: kop-op-kop, een auto komt jou tegemoet - de pijlen botsen bijna, dus let op tegenliggers.

J30 — Vooraanduiding laagvliegende vliegtuigen

Ezelsbruggetje: Een vliegtuigje scheert laag over de driehoek: schrik niet als er zo een toestel vlak boven je langs komt.

J31 — Vooraanduiding zijwind

Ezelsbruggetje: De boom die in de rode driehoek scheef waait als een vlag: houd je stuur vast, hier grijpt de zijwind je auto.

J32 — Vooraanduiding verkeerslichten

Ezelsbruggetje: Rode driehoek met drie stippen als een stoplicht: rood-geel-groen wacht om de hoek, verkeerslichten vooruit.

J33 — Vooraanduiding file

Ezelsbruggetje: De driehoek met autootjes bumper-aan-bumper: een file als een treintje wagons, voet van het gas en geduld erbij.

J34 — Vooraanduiding ongeval

Ezelsbruggetje: Twee auto's hebben elkaar gekust in de driehoek: verderop een ongeluk, voet van het gas.

J35 — Vooraanduiding slecht zicht door sneeuw, regen of mist

Ezelsbruggetje: Schuine strepen als vallende regen en sneeuw door de driehoek: hier verdwijnt je zicht, dus doe je licht aan.

J36 — Vooraanduiding ijzel of sneeuw

Ezelsbruggetje: Een sneeuwvlok of ijskristal op de driehoek geeft je koude rillingen: hier ligt ijzel of sneeuw, dus rijd alsof de weg van glas is.

J37 — Vooraanduiding gevaar (aard van het gevaar op onderbord aangegeven)

Ezelsbruggetje: Een leeg driehoek met alleen een uitroepteken: 'Er is gevaar, maar wat precies staat op het bordje eronder' - lees het onderbord voor de rest.

J38 — Vooraanduiding verkeersdrempel(s)

Ezelsbruggetje: Het bultje in de driehoek is een slapende drempel: gas eraf of je hobbelt met een klap eroverheen.

J39 — Vooraanduiding elektrisch in- en uitschuifbare paal (poller) in de rijbaan

Ezelsbruggetje: De dikke paal die uit het wegdek omhoog schiet in de rode driehoek: rijd niet door of hij prikt je bodem — poller in de rijbaan.

Hoe het CBR deze borden vraagt

Bordvragen zijn de makkelijke helft: je ziet de driehoek en kiest de betekenis. De andere helft is gevaarherkenning en daar gaat het niet meer om het bord, maar om wat je doet. Klassiek voorbeeld: je bent net langs J21 (vooraanduiding kinderen) gereden en er staan auto's langs de stoep. Het bord is dan geen los feitje meer, maar de reden om te verwachten dat er iemand tussen die auto's vandaan komt.

Wil je dat oefenen in plaats van lezen, dan staat de voorrang-quiz met animaties gratis in je browser, en de volledige bordenbibliotheek vind je op alle verkeersborden.

Oefenen? Maak de gratis vragen over verkeersborden en markeringen, met uitleg bij elk antwoord.