Soorten kruispunten: welke zijn er en wie gaat voor?
Er zijn twee soorten kruispunten: gelijkwaardige en ongelijkwaardige. Op een gelijkwaardig kruispunt regelt niets de voorrang en gaat rechts voor. Op een ongelijkwaardig kruispunt bepalen borden, haaientanden of verkeerslichten wie eerst mag.
Wat is een kruispunt?
Een kruispunt is elke plek waar wegen elkaar kruisen of waar een weg zich splitst. Ook een T-splitsing is dus een kruispunt, net als een rotonde. De ANWB omschrijft een kruispunt als een knooppunt waar wegen samenkomen en splitsen.
Verschil kruising en kruispunt
Wat is een kruising? In de wet is kruising het ruimere woord: de plek waar twee dingen elkaar kruisen. Een kruising van wegen is een kruispunt. Maar een kruising van een weg en een spoorweg heet een overweg (artikel 1), en dat is geen kruispunt. In het dagelijks gebruik en in theorievragen betekenen kruising en kruispunt meestal hetzelfde. Een T kruising is een ander woord voor T-splitsing.
De soorten kruispunten naar voorrang
| Soort | Zo herken je het | Wie gaat voor |
|---|---|---|
| Gelijkwaardig kruispunt | Geen borden, haaientanden of verkeerslichten | Bestuurders van rechts (artikel 15) |
| Voorrangskruispunt of voorrangsweg | Bord B3, B4, B5 of B1 voor jou; bord B6, B7 of haaientanden voor de ander | Bestuurders op de voorrangsweg |
| Kruispunt met verkeerslichten | Werkende verkeerslichten | Het licht beslist: verkeerslichten gaan boven borden die de voorrang regelen (artikel 64) |
| Verharde en onverharde weg | Asfalt of klinkers tegenover een zandpad | Bestuurders op de verharde weg (artikel 15 lid 2) |
De regels per soort staan uitgebreid in voorrang op een gelijkwaardige kruising, voorrangsweg en onverharde weg en voorrang.
Verschillende kruispunten naar vorm
De ANWB noemt als meest voorkomende vormen:
- T-splitsing of Y-splitsing: een kruispunt met drie takken. Zie voorrang op een T-splitsing.
- Viertakskruispunt (viersprong): een kruispunt met vier takken, haaks als een plus of schuin als een X.
- Rotonde: het ronde kruispunt. De voorrang wordt er meestal met borden en haaientanden geregeld; ontbreken die, dan gaat rechts voor.
- Bajonetkruispunt: twee T-splitsingen op korte afstand tegenover elkaar.
- Voorrangsplein: een mengvorm van rotonde en voorrangskruispunt met een hoofdstroom die voorgaat.
De vorm verandert de voorrangsregel niet. Volgens de ANWB is de basisregel op elk kruispunt dat verkeer van rechts voorgaat, tenzij borden en tekens iets anders aangeven of het verkeer van rechts van een onverharde weg of uit een uitrit komt.
Wat is een kruisende weg en wat is kruisend verkeer?
De kruisende weg is de weg die jouw weg op het kruispunt kruist. Kruisend verkeer is het verkeer dat over die weg van links of rechts komt. Het woord staat in de betekenis van bord B6 en van haaientanden: verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg (bijlage 1 en artikel 80). Je wacht dan op bestuurders van links én van rechts.
Kruispunt bord: welke borden horen erbij?
- J8: gevaarlijk kruispunt. Dit verkeersbord waarschuwt, maar regelt de voorrang niet.
- B3, B4 en B5: voorrangskruispunt. Jij hebt op het volgende kruispunt voorrang.
- B6 en B7: verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg; bij B7 stop je eerst.
- J9: waarschuwing voor een rotonde.
Alle borden staan in het overzicht van voorrangsborden.
Gelijkvloerse en ongelijkvloerse kruising
Deze woorden staan niet in het RVV 1990. Gelijkvloers betekent letterlijk: op dezelfde hoogte. Bij een gelijkvloerse kruising komen de wegen op hetzelfde niveau bij elkaar en moet de voorrang geregeld zijn. Bij een ongelijkvloerse kruising gaat de ene weg met een viaduct of tunnel over of onder de andere door. Het verkeer kruist elkaar dan niet.
Regels die op elk kruispunt gelden
- Je mag een kruispunt niet blokkeren (artikel 14).
- Je mag op een kruispunt niet stilstaan (artikel 23) en niet parkeren binnen vijf meter van een kruispunt (artikel 24).
- Sla je af, dan laat je verkeer voorgaan dat op dezelfde weg rechtdoor gaat (artikel 18).
Oefen de situaties in de voorrang-quiz met animaties.
Veelgestelde vragen
Hoeveel soorten kruispunten zijn er?
Twee hoofdsoorten: gelijkwaardige kruispunten, waar rechts voorgaat, en ongelijkwaardige kruispunten, waar borden, haaientanden of verkeerslichten de voorrang regelen. Daarbinnen zijn er verschillende vormen, zoals de T-splitsing, de viersprong en de rotonde.
Wat is een kruispunt?
Een kruising of splitsing van wegen (artikel 1 RVV 1990).
Wat is het verschil tussen een kruising en een kruispunt?
Een kruispunt is een kruising of splitsing van wegen. Kruising is ruimer: de kruising van een weg en een spoorweg is een overweg en geen kruispunt. In het dagelijks gebruik worden de woorden door elkaar gebruikt.
Wat is een kruisende weg?
De weg die jouw weg op het kruispunt kruist. Bij bord B6, bord B7 en haaientanden verleen je voorrang aan bestuurders op de kruisende weg, van links en van rechts.
Welk verkeersbord waarschuwt voor een kruispunt?
Bord J8: gevaarlijk kruispunt. De borden B3, B4 en B5 geven een voorrangskruispunt aan.
Wat is een ongelijkvloerse kruising?
Een kruising waar de wegen niet op dezelfde hoogte liggen: de ene weg gaat met een viaduct of tunnel over of onder de andere door, zodat het verkeer elkaar niet kruist.
Oefenen? Maak de gratis vragen over voorrang, met uitleg bij elk antwoord.
Oefen dit met 2.606 vragen en 19 animaties
Rijtheorie Hub oefent precies zoals het CBR-examen: 50 vragen, 30 minuten, geslaagd vanaf 44. Gratis te proberen, in 12 talen.
Download gratis Download in Google Play