Home › Theoriegids › Voorrang: het volledige systeem en alle uitzonderingen

Voorrang: het volledige systeem en alle uitzonderingen

Door Mustafa Aybek · maker van Rijtheorie Hub · bronnen: RVV 1990, cbr.nl · laatst bijgewerkt 2026-10-11

Animatie uit de app: Gelijkwaardig kruispunt: rechts gaat voor.

Gelijkwaardige kruisingen: rechts gaat voor

Op een gelijkwaardige kruising zonder borden of tekens gaat rechts altijd voor.

Fietsers en scooters/brommers van rechts hebben óók voorrang — dit is verreweg de meest gemaakte fout in Amsterdam.
Een bredere, drukkere of 'belangrijker uitziende' weg geeft géén voorrang als er geen borden of strepen staan; de vorm van de weg telt niet.
Rechts gaat voor geldt alléén op gelijkwaardige kruisingen — zodra er haaientanden, borden, verkeerslichten of een voorrangsweg zijn, vervalt de regel.
Voorrang verlenen ≠ voorrang nemen: heb jij voorrang maar stopt de ander niet, dan moet je alsnog remmen om een botsing te voorkomen (aansprakelijkheid is een aparte kwestie).
Bij een T-splitsing geldt óók rechts gaat voor tenzij anders aangegeven; de doorgaande (rechte) weg heeft géén automatische voorrang.

Haaientanden betekenen voorrang verlenen zonder stoppen; een stopbord verplicht volledig stilstaan.

Haaientanden = voorrang verlenen (mag doorrollen); stopbord met stopstreep = volledig stilstaan, óók als de kruising leeg is.
De punten van de haaientanden wijzen naar JOU → dan moet JIJ voorrang verlenen.
Op een voorrangsweg heb je voorrang op kruisend verkeer, maar afslaan blijft afslaan: je moet nog steeds tegemoetkomend verkeer én fietsers op het naastliggende fietspad laten voorgaan.
Einde voorrangsweg (ruit met zwarte streep): vanaf daar gelden weer de gewone regels, dus mogelijk 'rechts gaat voor'.
Rangorde bij tegenstrijdigheid: verkeersregelaar > verkeerslicht > bord > streep op de weg.
Een geel knipperend verkeerslicht betekent NIET dat je voorrang hebt — het licht is buiten werking, dus terugvallen op de borden en strepen ter plaatse.

Wie afslaat wacht altijd op rechtdoorgaand en tegemoetkomend verkeer, ook op een voorrangsweg.

Rechtdoor gaat vóór afslaan op dezelfde weg — óók als jullie beiden op de voorrangsweg rijden.
Rechtsaf: fietsers en bromfietsers die rechtdoor gaan op het fietspad naast je hebben voorrang (dode-hoekongelukken zijn hier het gevaar).
Linksaf: naast tegemoetkomende auto's laat je óók tegemoetkomende fietsers, bromfietsers én de tram voorgaan.
Twee auto's die tegenover elkaar allebei linksaf slaan: in de praktijk stuur je meestal vóór elkaar langs (om elkaar heen), maar dit is geen harde voorrangsregel — kijk goed en communiceer.
Sla je een uitrit of erf in, dan is het geen gewone afslag maar een 'bijzondere manoeuvre': dan moet je ÁL het verkeer voor laten gaan.
Voetgangers op een zebrapad waar je naartoe afslaat moet je altijd laten oversteken.

Bij een bijzondere manoeuvre of vanaf een uitrit verleen je voorrang aan iedereen, ook van links.

Uit een uitrit of van een erf komen: je verleent voorrang aan íedereen, óók aan verkeer van links en aan voetgangers/fietsers op het trottoir dat je oversteekt.
Herkenning uitrit vs kruising: loopt de stoep/het fietspad verhoogd en in dezelfde bestrating dóór over de zijweg? Dan is het een uitrit → jij hebt géén voorrang.
Onverharde weg (zand/grind) verleent voorrang aan de verharde weg, ongeacht rechts of links.
Wegrijden vanaf de stoeprand, keren en achteruitrijden zijn bijzondere manoeuvres: altijd al het verkeer voor laten gaan.
Een parkeergarage, benzinestation, tankstation of parkeerterrein uitrijden telt in Amsterdam als uitrit — iedereen gaat vóór jou.
Op een woonerf mag je niet harder dan 15 km/u rijden en gelden voetgangers (die ook op de rijbaan mogen lopen) extra zwaar.

Een voorrangsvoertuig heeft alleen voorrang met blauw zwaailicht EN sirene tegelijk.

Alleen bij ZOWEL blauw zwaailicht ÉN sirene tegelijk is het een voorrangsvoertuig; enkel zwaailicht = géén voorrang.
Ruimte maken mag, maar niet gevaarlijk: door rood of over een stopstreep rijden om plaats te maken alleen als het veilig kan — anders wachten.
De bus-voorrang geldt UITSLUITEND binnen de bebouwde kom, en alleen als de bus richting aangeeft én daadwerkelijk wégrijdt van de halte.
Buiten de bebouwde kom heeft de vertrekkende bus géén voorrang — dan geldt gewoon wie voorging.
Jij blijft zelf verantwoordelijk voor je manoeuvre; blindelings uitwijken en zo een aanrijding veroorzaken komt voor jouw rekening.
In Amsterdam trekken trams en bussen bij haltes vaak abrupt op — ook al heb jij formeel voorrang, anticipeer en houd afstand.

Een tram gaat bijna altijd voor, ook van links; bij een overweg heeft de trein altijd voorrang.

Tram van links én van rechts gaat vóór: 'rechts gaat voor' geldt niet tegen een tram.
Uitzondering: heeft de tram zelf haaientanden, een voorrangsbord of rood tramlicht, dan verleent de tram voorrang — in Amsterdam komt dit echt voor.
Blijf nooit op de trambaan of tramrails stilstaan, ook niet in de file; houd de rails en de overweg altijd vrij.
Kijk apart naar de aparte tramlichten (witte figuren) — die staan los van de gewone verkeerslichten en kunnen iets anders aangeven.
Spoorwegovergang: knipperend rood, rinkelende bellen of dalende bomen = stoppen, ook al zie je nog geen trein.
Enkel Andreaskruis = één spoor; dubbel Andreaskruis = meerdere sporen (er kan een tweede trein uit de andere richting komen — wacht op vrij zicht).
Amsterdamse tramkruisingen combineren vaak tram, fiets én auto op één plek; ontwar de signalen rustig en ga niet blind mee met de auto vóór je.

Oefenen? Maak de gratis vragen over voorrang, met uitleg bij elk antwoord.