Documenten, verzekering & voertuigeisen

Door Mustafa Aybek · maker van Rijtheorie Hub · bronnen: RVV 1990, cbr.nl · laatst bijgewerkt 2026-10-11

Rijbewijscategorieën, 2toDrive en geldigheid

• AM: brommer, snorfiets, microcar, vanaf 16
• Motor: A1 vanaf 18, A2 vanaf 20, A vanaf 24
• B: auto tot 3.500 kg, 8 zitplaatsen, aanhanger tot 750 kg
• C/C1 vrachtwagens; D/D1 bussen
• 2toDrive: B vanaf 17, coach verplicht tot 18
• Vanaf 75 korter geldig plus medische keuring

Let op: uitzonderingen en valkuilen

• Rijbewijs B geeft geen recht op de motor: voor een motorfiets heb je A1/A2/A nodig. Wel krijg je bij je B automatisch rijbewijs AM erbij (brommer, snorfiets, brommobiel).
• Met een B-rijbewijs mag je in Nederland géén lichte motorfiets tot 125 cc rijden, ook niet na jaren rijervaring en ook niet met een extra cursus: daarvoor heb je minimaal rijbewijs A1 nodig.
• 2toDrive: rijden zonder je begeleider (of met een niet-geregistreerde begeleider) telt als rijden zonder geldig rijbewijs; ook de begeleider valt onder de alcoholregels (max 0,5 promille, Wvw art. 8) en mag niet onder invloed zijn — voor de 17-jarige bestuurder zelf geldt 0,2.
• Beginnersregeling: de eerste 5 jaar (of 7 jaar als je vóór je 18e een AM- of T-rijbewijs kreeg) geldt een alcohollimiet van 0,2 promille in plaats van 0,5 — in Amsterdam veel horeca-controles op de uitgaansroutes.
• Een buitenlands rijbewijs van buiten de EU/EFTA is meestal maar 185 dagen geldig na inschrijving in de gemeente (BRP); daarna omwisselen of opnieuw examen doen.

Kentekenbewijs en tenaamstelling

• Kaart toont kenteken en gegevens, niet je naam/adres
• Aparte tenaamstellingscode nodig voor overdracht
• Overschrijven: RDW-balie/postkantoor of online met DigiD
• Op jouw naam = verantwoordelijk voor verzekering, wegenbelasting, APK
• Verplichting stopt: verkopen, exporteren, schorsen of slopen
• Slopen levert een vrijwaringsbewijs op

Let op: uitzonderingen en valkuilen

• Bewaar de tenaamstellingscode nóóit in de auto en geef hem niet af bij een proefrit — met die code kan iemand de auto op zijn naam zetten of misbruiken.
• Bij verkoop: krijg altijd een vrijwaringsbewijs mee. Zonder vrijwaring blijf jij aansprakelijk voor boetes, belasting en verzekering van de nieuwe 'eigenaar'.
• Schorsing stopt belasting, verzekerings- en APK-plicht, maar dan mag het voertuig NIET op de openbare weg staan — in Amsterdam betekent dat een parkeerplek op eigen terrein of garage, niet op straat.
• De kentekencard hoef je niet fysiek bij je te hebben als de politie het kenteken kan uitlezen, maar het rijbewijs wél — verwar de twee verplichtingen niet.
• Bij een nieuwe of vervangende kaart komt een nieuwe tenaamstellingscode; een oude code van de vorige kaart werkt niet meer.

WA-verzekering (WAM): het wettelijk minimum

• WA dekt schade aan anderen, niet je eigen auto
• WA+ (beperkt casco) en allrisk dekken meer
• Minimum: ruim €6 miljoen letsel, boven €1 miljoen materieel
• RDW controleert automatisch; onverzekerd = automatische boete
• Waarborgfonds betaalt slachtoffer, verhaalt alles op jou

Let op: uitzonderingen en valkuilen

• WA dekt nooit je eigen schade: bij een aanrijding waarbij jij schuld hebt en alleen WA hebt, betaal je je eigen reparatie zelf.
• Schorsen zonder verzekering te stoppen kan, maar stop je alléén de verzekering zonder te schorsen of over te schrijven, dan grijpt de RDW-registercontrole direct in met een boete.
• Voor het buitenland heb je de groene kaart (internationaal verzekeringsbewijs) nodig; tegenwoordig mag die op wit papier geprint zijn — check of het land waar je heen rijdt op de kaart niet is doorgestreept.
• Een aanhangwagen rijdt mee onder de WA van het trekkende voertuig zolang hij is gekoppeld; staat de aanhanger losgekoppeld en veroorzaakt hij schade, dan kan dat anders liggen.
• In Amsterdam met veel fietsers en voetgangers is letselschade snel hoog; de wettelijke minimumdekking is ruim, maar bij ernstig letsel is een hogere of onbeperkte dekking verstandig.

APK-keuring: schema en uitzonderingen

• Benzine/elektrisch/waterstof: eerste na 4 jaar, dan om de 2, vanaf 8 jaarlijks
• Diesel/LPG: eerste na 3 jaar, daarna jaarlijks
• Keuring bij erkend RDW-station, digitaal gemeld
• Verlopen APK = boete en zwakkere verzekeringspositie
• Keuren mag tot 2 maanden vóór vervaldatum

Let op: uitzonderingen en valkuilen

• Motorfietsen zijn in Nederland APK-vrij — er bestaat géén APK voor de motor (dit is bewust anders dan in veel andere EU-landen).
• Ook bromfietsen, snorfietsen en de meeste aanhangwagens tot 3.500 kg hebben geen APK-plicht; zware aanhangers en opleggers boven 3.500 kg wél.
• De 2-maandenregel: keur je meer dan 2 maanden te vroeg, dan wordt de nieuwe geldigheid geteld vanaf de keuringsdatum en verlies je een stuk looptijd.
• Een APK is een momentopname: goedgekeurd betekent niet dat alles technisch perfect is — profieldiepte, remmen en verlichting blijven jouw doorlopende verantwoordelijkheid.
• In Amsterdam ligt de nadruk bij oudere diesels niet alleen op de APK maar ook op de milieuzone; een auto kan APK-goedgekeurd zijn maar tóch de milieuzone niet in mogen.

Banden, bandenspanning, gevarendriehoek en wat je meeneemt

• 1,6 mm minimum, over hele breedte en omtrek
• Zelfde minimum voor winterbanden (grip weg onder ~4 mm)
• Nederland heeft geen winterbandenplicht
• Juiste spanning op sticker in deurstijl of tankklep
• Gevarendriehoek: ~30 m achter een slecht zichtbare stilstaande auto, niet nodig met alarmlichten
• Neem rijbewijs en ID mee (identificatieplicht vanaf 14)

Let op: uitzonderingen en valkuilen

• Een veiligheidshesje en verbanddoos zijn in Nederland NIET wettelijk verplicht — dat verschilt van Frankrijk, België en Spanje, waar het hesje wél moet; neem er bij een buitenlandse reis dus op tijd één mee.
• Meng geen verschillende bandenmaten of -typen op één as, en zet bij vier verschillende banden nooit de minst goede op de aangedreven of stuuras; ongelijke banden kunnen de APK afkeuren.
• Bandenspanning meet je koud (voor het rijden); een warme band geeft een hogere, misleidende waarde. Bij zwaar beladen of caravanrijden geldt vaak een hogere spanning uit het boekje.
• In de smalle Amsterdamse straten, langs grachten en op laad-losplekken is een gevarendriehoek op ongeveer 30 meter vaak lastig — met knipperende alarmlichten hoeft de driehoek niet; anders plaats je hem zo zichtbaar mogelijk.
• Let op de leeftijd van de band (DOT-code): rubber veroudert, ook met genoeg profiel; oude banden kunnen scheuren en zijn gevaarlijk ondanks voldoende profieldiepte.

Importeren, registreren, belastingen en aanhangwagens (BE)

• Bij import: BPM betalen, daarna periodieke wegenbelasting
• B: aanhanger tot 750 kg, of combinatie tot 3.500 kg
• Combinatie tot 4.250 kg: cursus code 96, geen examen
• Zwaardere aanhanger/combinatie: rijbewijs BE plus praktijkexamen
• Aanhanger boven 750 kg: eigen kenteken verplicht
• Amsterdam: milieu-/nul-emissiezones, kentekenparkeren

Let op: uitzonderingen en valkuilen

• Denk bij een aanhangwagen niet alleen aan je rijbewijs maar ook aan de trekgewichten van jóuw auto (op het kentekenbewijs/register): je mag nooit méér trekken dan de auto volgens de fabrikant aankan, ongeacht je rijbewijs.
• Voor de aanhanger geldt op de meeste wegen buiten de bebouwde kom en op de snelweg een lagere maximumsnelheid dan voor de solo-auto; houd rekening met die aanhangwagenlimiet.
• Milieuzone Amsterdam: het gaat om het bouwjaar/de emissieklasse van de diesel, niet om de APK; een goedgekeurde auto kan alsnog geweerd worden. Camera's controleren op kenteken, dus onopgemerkt inrijden kan niet.
• Kentekenparkeren: staat je kenteken niet correct aangemeld (ook bezoekersparkeren en huurauto's), dan volgt een naheffing zonder dat je een papieren bon achter de ruit ziet.
• Een importauto zonder afgeronde RDW-keuring en tenaamstelling verzekeren en belasting betalen kan niet los van de registratie — eerst kenteken, dan pas legaal de weg op.
• Code 96 is géén volwaardig BE: kom je met je combinatie boven 4.250 kg of wil je een aanhanger die zwaarder is dan de code-96-grens toelaat, dan heb je echt het BE-examen nodig.

Oefenen? Maak de gratis vragen over voertuigkennis, met uitleg bij elk antwoord.

Borden bij dit onderwerp

De borden die bij dit hoofdstuk horen, met hun betekenis:

C22a: milieuzone C22b: einde milieuzone / einde geslotenverklaring als C22c: nul-emissiezone C22d: einde nul-emissiezone C22c1: onderbord bij bord c22c K14: route voor het vervoer van gevaarlijke stoffen